27 juli 1985, 20-jarige huwelijksjubileum van Rienk en Pietje
Tekst bij DVD
Vlag en wapen van de provincie Friesland ziet u hier,
Land van Pieter Jelles Troelstra en Grote Pier,
Van Tsjerk Hiddes de Vries, de vlootvoogd die vocht als een leeuw,
Van Vestdijk en Theun de Vries, schrijvers uit deze eeuw;
Land van skutsjesilen en drabbelkoeken,
Van fierljeppen en kievitseieren zoeken,
Van stoere kerels en mollige meiden,
Die graag een Elfstedentocht willen rijden.
Het is in dit land van weiden, water en wind, Dat zo'n 80 jaar geleden onze historie begint.
In Stiens, vlak bij de oude terpen-kerk
Waren Tabe en Klaske de Vries hard aan het werk.
Hun huis aan de Petterhusterdyk werd langzamerhand te klein,
Omdat er, na zoon Geale, weer gezinsuitbreiding zou zijn.
U ziet hier hun achterkleinzoon Rienk, die u toont
Waar eens zijn Friese overgrootouders hebben gewoond.
Zij zochten en vonden na enig gezoek
Een grotere woning, vlak om de hoek.
Het nieuwe huis was ingericht, en keurig op tijd
Werd het gezin met de komst van een 2de zoon verblijd:
Op Zaterdag 22 juni 1901, volgens dit krantenbericht,
Aanschouwde Rienk, zoon van K. de Vries-Kramer het levenslicht.
Het is misschien aardig om u van die dag even
Wat gebeurtenissen mee te laten beleven
En te zien welke berichten er de ronde deden
In die Leeuwarderkrant van zo lang geleden.
Zulk soort sensatie vond bij Tabe en Klaske weinig gehoor,
Want hun kinderen en de winkel gingen vóór.
Tabe werkte hard als vader en kruidenier
En het kindertal groeide snel uit tot vier.
Hier ziet u de winkel zo'n 80 jaar geleden,
De volgende dia toont hetzelfde beeld heden
En waar toen Tabe de Vries eens stond
Loopt nu zijn achterkleinzoon rond.
Helaas volgden na deze zonnige, zeer moeilijke tijden, Toen Tabe in 1906 plots kwam te overlijden.
Klaske bestuurde winkel en gezin met groot beleid, En Pake en de kinderen hielpen mee in hun vrije tijd. Iedere week kon je Geale en Rienk op gezette tijden In hun hondenkar door Stiens zien rijden,
Dan werd door hen beiden het geld opgehaald
Bij mensen die de rekening niet hadden betaald.
Op de lagere school bleek al dat Rienk goed kon leren,
Dus besloot hij de Ambachtsschool in Leeuwarden te proberen.
Hij werd als smid-bankwerker daar ingeschreven
En begon daarmee een geheel ander leven.
Hier ziet u achtereenvolgens hoe energiek
Er toen werd gewerkt in smederij en autotechniek.
Rienk doorliep de school met groot gemak,
Had met 17 jaar al z'n diploma op zak,
En vond zonder al te veel moeite of gezoek
Een baan bij de smid in Hallummerhoek.
Bij deze smid hing echter de ruif te hoog,
Zodat hij een jaar later naar de smid in Ferwerd toog.
In deze periode begon Rienk met meisjes te donderjagen,
Dat moet je maar eens aan Akke Tijtsma vragen,
Na 60 jaren wist Akke het nog steeds precies:
"Hij heeft me nog eens thuisgebracht, die Rienk de Vries,
Hij was hier in Jelsum bij van Broek in de leer,
Maar die smidse, die bestaat niet meer".
Tussen smeden en meisjes door had Rienk stug verder geleerd,
En was via PBNA voor leraar afgestudeerd,
Dit was voor hem een goede reden
Om eens wat huwelijksplannen te gaan smeden.
In 1929 trouwde hij met Hinke Wagenaar, En na zijn benoeming in Deventer als leraar Had hij dan toch bereikt wat hij bereiken wou: Een baan, pensioen, een huis en een vrouw.
Jarenlang fietste hij fluitend 2 of 3 keer
Tussen school en Diepenveenseweg heen en weer,
In dit huis, dat u hier ziet afgebeeld,
Hebben zich 37 jaren van zijn leven afgespeeld.
Zijn gezin was met zoon Tabe en dochter Jinke uitgebreid,
En school + avondschool vergden veel tijd.
Maar ondanks hagel, wind of regen,
's Zondags kwam je hem op het kaatsveld tegen.
Hier is Rienk 36 jaar, een man van de klok,
Kwam je te laat, dan kreeg je 't met hem aan de stok,
En zoals hij hier loopt met Pake Dirk, pijp en een hoed,
Kenden de jongens van school "De Piepe" maar al te goed.
Intussen was Klaske meer dan 60 jaar oud
En de winkel in Stiens uitgebreid en verbouwd,
Zoon Geale had haar ook 2 kleinkinderen gegeven,
Maar haar andere 2 kinderen waren ongetrouwd gebleven.
De oorlog brak uit en vrij ongestoord
Leefde het gezin in Deventer voort,
Totdat in september 44 de geallieerden
De IJsselbrug beschoten en bombardeerden.
Rienk kreeg van boer Markvoort in Wezepe gedaan
Dat hij met gezin daar een poosje heen kon gaan.
Soms bleek het zelfs daar niet veilig op den duur,
Getuige soeplepel en schuimspaan aan de keukenmuur.
Na een verblijf van 8 maanden op deze boerderij
Was dan eindelijk de oorlog voorbij,
En als we in het jaar 1950 geraken,
Laat Rienk zich een sigaartje weer opperbest smaken.
Zo met wat vaklitteratuur en een sigaar
Heeft Rienk het hier weer best voor elkaar.
Toch liep het hem in het leven weer tegen,
Want zijn vrouw had zwaar rheuma gekregen,
En toen zoon Tabe trouwde in 56 in de maand mei,
Was hij alleen met zijn dochter Jinke erbij.
Er volgden nu een paar heel moeilijke jaren,
Waarbij er voor Rienk toch twee lichtpuntjes waren:
De geboorte van een kleindochter, hier bij hem op schoot
En van een kleinzoon, zijn naamgenoot.
Nadat zijn vrouw en zoon waren gestorven
Heeft Rienk wat doelloos rondgezworven,
En alles ging hem pas weer goed
Nadat hij eenmaal Pietje Groen had ontmoet.
We gaan nu naar het uiterste Noorden,
Naar een dorp waar haast nooit iemand van hoorde,
Naar Nes, Haedstrjitte nummer 7, daar woonde toen
Hiltsje van Kuiken met haar man Foppe Groen.
Helaas, hun huisje dat staat er niet meer,
Maar het was op deze plaats ongeveer
Waar op 16 april 1910, op een Zaterdag,
Hun 6e kind Pietje het levenslicht zag.
Zoals u ziet was het heel modern in die dagen,
Om zwarte of gekleurde paletots te dragen.
Tegenover de lagere school woonde het gezin Groen,
Als schipper had Foppe zwaar werk te doen
En ook Moeder Hiltsje had een druk leven
Met haar vele kinderen, het werden er zeven.
Dit zijn de 2 jongsten, Pietje en Gatske heel braaf
En keurig aangekleed voor de fotograaf.
Na het doorlopen van de Groninger Huishoudschool
Werd Pietje pas echt ijdel en frivool:
Op een dag, haar ouders schrokken zich náár,
Kwam ze thuis met permanent in het haar,
Maar het ergste was toch wel misschien,
Dat ze nog sigaretten rookte bovendien.
Dit bracht in het net en degelijk gezin
Heel wat opschudding in het begin.
Pietje was koket, en meerdere keren
Droegen zij en Nienke gelijke kleren,
En op haar 21ste jaar ging ze heel chique
Naar de fotograaf voor nóg een kiek.
Dit is de laatste foto met Vader Foppe erbij, Want vrij jong, in november '32, overleed hij.
Pietje was in mei van dat jaar naar Leeuwarden gegaan, En begon in de Gysbert Japicxstraat haar nieuwe baan, Op geen stukken na vermoedde Pietje hier toen dat ze daar 18 jaar lang het huishouden zou doen. Zodra ze bij Meester Broersma in huis was gekomen Werd ze als een familielid in het gezin opgenomen. Het was hard werken, soms was ze moe,
En dikwijls ging ze naar haar familie toe,
Er bestond nog steeds een hechte familieband, Maar ook andere vriendschappen hield ze in stand.
Zo tussen haar harde werken door
Hield Pietje wel van een pleziertje hoor! Haar eerste week vakantie was op Ameland, Waar ze genoot van zon, zee en strand; Een dagje uit met een vriendin in Den Haag; Zelfs in die tijd al fietste ze graag, Een keer naar broer Sietse in Moddergat, Die daar een slagerij bezat.
Tussen al dat ploeteren, reizen en trekken
Had Pietje nauwelijks tijd om haar benen te strekken, Maar, altijd even nauwgezet en charmant
Bleef zij Pa Broersma's rechterhand.
Na een korte tijd in Suurhuisterveen
Kwamen zij goed door de oorlogstijd heen.
Piet had veel plezier met haar nichtjes en neven Totdat er een grote verandering kwam in haar leven.
In 1950 stierven in hetzelfde jaar
Pa Broersma en Moeder Hiltsje na elkaar,
Ook voor Pietje volgde nu een moeilijke tijd,
Want zij was ineens twee huizen kwijt.
Zij trok van de een naar de ander, een hele lijst, Eindhoven, Amsterdam, IJmuiden en Zeist,
En zij vond haar eigen thuis voorgoed
Nadat zij Rienk de Vries in Deventer had ontmoet.
Het was in Deventer bij het station
Dat zomer '59 dit verhaal begon.
Twee dames in beige en grijs mantelpak
Kwamen de deur uit, en op hun gemak
Keken zij eens nieuwsgierig rond
Of er ook ergens een kerel stond.
Rienk,bij het standbeeld van President Stein,
Dacht: "Welke van die twee zou het nu zijn?".
Pietje was nauwelijks op de Diepenveenseweg binnen
Of ze kon al direkt met haar hobbies beginnen:
Ze poetste en boende de hele dag
Tot alles er Biotex-schoon uitzag,
En had ze daarna nog even tijd,
Dan werd er heel wat afgebreid.
Rienk dacht: "Laat die twee maar kwekken,
Dan kan ik rustig aan m'n pijpje trekken".
Al haar ervaring met neven en nichten
Kon Piet nu op Rienk's kleinkinderen richten
En ze had het vlug weer voor elkaar:
De kinderen waren dol op haar.
Vol stille bewondering vroegen ze haar soms wel:
"Hoe schilt u die aardappels toch zo snel?"
Intussen begon Rienk zich af te vragen
Of hij met Piet de grote stap zou wagen;
Hij zag tot nu toe maar twee bezwaren:
Piet hield niet van honden en niet van sigaren.
Besloten ze eerst een reisje te maken,
Natuurlijk met chaperonnes, minstens twee, Dus Max en Nienke gingen ook mee.
Eenmaal na de vakantie terug thuis
Volgde 27 juli '60 de tocht naar 't stadhuis.
Zomervakantie '61 zien we Rienk en Piet weer
Bij een boer in Rijssen, met de kinderen dit keer. "Zulke stadskinderen" vonden zij beiden,
"Kunnen niet eens een koe van een paard onderscheiden", En al spoedig kon je Inez en Rienk horen gillen: "Beppeeee, de melk van die koe komt uit z'n billen".
Dikwijls gebeurde het dat ze samen
De boot naar Nienke op Terschelling namen. Ze fietsten of wandelden er hele dagen,-En genoten van al 't moois dat ze zagen, Vooral Rienk was altijd in z'n knollentuin Tussen de vogels van strand en duin.
Maar als het ook maar even kon,
Gingen ze liever naar Spanje, naar de zon.
Ook de rest van de familie werd niet vergeten, Heel wat uurtjes hebben ze in Ternaard gezeten, Anna's huisje werd oud en begon te verzakken, Altijd was er voor Rienk iets om aan te pakken, Een riolering of wat dakpannen leggen,
De vrouwen hadden het maar voor 't zeggen, Als beloning mocht hij, zoals hier,
Dan met die vrouwen aan de zwier.
Dat was fijn, maar als 't even kon
Gingen ze liever naar Spanje, naar de zon.
Rienk was hier net met pensioen
En kon alles wat rustiger aan gaan doen,
Als goede smid had hij weer wat gesmeed:
De plannen voor een nieuw huis waren bijna gereed.
Alles ging best, maar nu 't nog kon,
Eerst naar Italië, naar de zon.
Er volgde een tijd van spitten en graven, Van boenen en poetsen en vliegen en draven, Maar in korte tijd was "Us Stins" op orde En een heerlijk logeer-adres geworden.
Het heeft hen beiden wel even verdriet gedaan Om de kleinkinderen naar Amerika te zien gaan,
Maar juist daarom, toen het even kon,
Gingen ze naar Spanje, naar de zon.
Rienk kreeg vaak de wind van voren, Ontelbare keren kreeg hij weer te horen: "Man, wat rook je toch weer vreselijk veel,
De snoeren van de lampen worden helemaal geel",
En, zo klein als ze was, ze kreeg het gedaan,
Rienk maakte er andere snoeren aan.
En daarna, omdat het nog steeds kon,
Gingen ze naar Spanje, naar de zon.
Ze hadden het een poosje rustig, zo samen,
Totdat de kleinkinderen met verlof uit Amerika kwamen, Hun schoondochter was hertrouwd al vrij lange tijd, En het kleinkindertal was tot vier uitgebreid.
Daarna gingen ze, toen het mooi even kon, Uitrusten in Spanje, in de warme zon.
Op Rienk's 75ste jaardag, dat stond vast,
Ging de familie eten in Bathmen bij Bast,
Eerst werd er weer van alles beredderd door Piet, En ook de broodjes met aardbeien ontbraken niet.
Maar....vóór die dag, omdat het net even kon, Waren ze beiden in Yugoslavië, fijn in de zon.
De kindertjes Vaags weten het precies:
Altijd wat lekkers te halen bij Mevrouw de Vries,
Alleen één maal per jaar mogen we niet aan komen kloppen, Want dan zijn ze samen de dakrand aan het soppen:
Na de schoonmaak, als 't maar even kon, Gingen ze naar Griekenland, naar de zon.
Op 11 januari werd Anna in Ternaard 80 jaar, Dus zag Piet haar hele familie weer bij elkaar, En hoewel ze er inmiddels velen missen moet, Amuseert ze zich hier nog buitengewoon goed.
Even later je vraagt je af hoe het kon,
Zaten ze in Tunesië, lekker in de zon.
Op 16 april '79 werd er weer wat georganiseerd, Er werd in het IJsselhotel gezamenlijk gedineerd, Hun achterkleindochter en Rienk Jr aten niet mee, De één lag in de wieg, de ander zat ver overzee, Maar op 22 juni zag men deze drie heren,
Achter in de tuin staan te filosoferen.
En dan omdat het deze keer zelfs 2 maal kon,
Even met vakantie, in de hoop op wat zon.
Met Kerstmis vorig jaar in Hoogsoeren,
Probeerden ze samen Melissa een gebakje te voeren
En Piet had nog vlug voor de kleine meid Een schattig rood-en-blauw rokje gebreid.
Omdat het in 1980 nog nét een keer kon, Vlug even naar Portugal, naar de zon.
Tot slot ziet u hen beiden nog enkele keren Hun rol als overgrootouders repeteren.
Aan velen hebben zij geleerd wat de betekenis Van de woorden "netheid" en "gezelligheid" is, Deze combinatie, die men maar heel zelden ziet, Is 't lichtend voorbeeld van Rienk en Piet.