Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Berkenlaan 131
9741 JN Groningen tel 0505730483
www.de-pleisterplaats.nl
Medewerkers:
I.J. de Vries en H. Talens,
huisartsen, E. Alting en A. Kemp, assistentes,
C. Rokette
praktijkverpleegkundige, H. Visserman, praktijkmanager.
Patiënten nieuwsbrief Februari 2013
Het college
van zorgverzekeraars, waar ook uw zorgverzekering onder valt, wil iets gaan
veranderen in de vergoeding van psychologische/ psychiatrische hulpverlening.
Enerzijds zijn er psychiatrische ziektes zoals depressie en psychose, en
anderzijds psychische nood die mensen kunnen ervaren doordat ze een partner
hebben verloren, autistisch zijn of in het verleden seksueel zijn misbruikt
waardoor ze het leven moeilijk aan kunnen. Alleen in het eerste geval zou de
behandeling door de zorgverzekeraar vergoed moeten worden zegt het CVZ en in
alle andere gevallen moet u dan met uw moeilijkheden bij de huisarts komen. U
zult begrijpen dat zowel huisartsen en psychologen/psychiaters niet blij zijn
met dit voorstel. In deze brief zal ik u het verschil uitleggen tussen
eerstelijns- en tweede lijnspsychologie, en wanneer de psychiater in beeld komt
bij een behandeling. Het is duidelijk dat de ambtenaren van het CVZ weinig kaas
hebben gegeten van psychologische en psychiatrische behandeling. Bovendien
lijkt e.e.a. bekonkeld (de laatste tijd een trend) te zijn zonder enig overleg
met de betrokken hulpverleners. In 2012 was de tweedelijns psycholoog de klos
(200 euro eigen risico) en nu proberen ze het te halen bij de eerstelijns zorg.
Er is nog een verandering waar u
rekening mee zult moeten houden, en dat is dat het wettelijk verplicht eigen
risico van 220 naar 350 euro is gegaan. Wat dat voor u betekent zal ik u
uitleggen.
In deze brief
nog meer nieuwtjes: Vaste waarnemer dokter H. Talens is 31 januari voor het
laatst, militair arts dokter Kemkers zal eind februari bij ons afzwaaien en
dokter de Vries is in maart een aantal weken afwezig. Doktersassistente Karen
Hemmen heeft inmiddels haar stage bij ons beëindigd met goed gevolg.
We gaan
opnieuw een tevredenheidsonderzoek starten, waarbij we u zullen vragen in de
wachtkamer een korte enquête in te vullen. Uw mening over onze praktijk zullen
wij dan weer gebruiken om onze dienstverlening aan u te verbeteren.
Halfjaarlijks gaan we deze enquête aan u voorleggen.
Van 25 februari t/m 15 maart is dokter de
Vries afwezig.
De praktijk is normaal
geopend en zal worden waargenomen door de huisartsen E. Bouma en M. Goedhart.
Op maandag, woensdag en
vrijdag kunt u afspraken maken aan de Berkenlaan 131 (dokter Bouma) en deels
zullen de spreekuren op het Zernike gehouden worden aan het Blauwborgje (dokter
Goedhart).
Onze
assistentes en verpleegkundige zijn aanwezig op de praktijk en zullen u te
woord staan en helpen.
Ook kunt u nog steeds
via e-mail contact maken voor vragen , herhaalrecepten en afspraken maken voor
het spreekuur.
Eerste en
tweedelijns psychologie, wat is het verschil? En wanneer verwijst de huisarts
een patiënt naar een psychiater , bijvoorbeeld naar het universitair centrum
psychiatrie (UCP)? Dat is niet zo 1 2 3 uit te
leggen, maar ik ga het toch proberen.
Bijvoorbeeld:
een 70 jarige man heeft onlangs zijn vrouw verloren aan een tragisch ongeval.
Ze waren al bijna 50 jaar onafscheidelijk. De relatie met 1 van zijn kinderen
is slecht, dit kind heeft een manisch depressieve stoornis en was een
levenslange zorg voor het echtpaar. Nu moet hij er alleen mee verder en raakt
slapeloos en gestresst. Normaal gesproken zou ik zeggen: deze man zit goed in
elkaar, het gaat hier om levensfase problematiek en rouw. Een 5-tal gesprekken
met een eerstelijns psycholoog en
misschien tijdelijk een slaappilletje van de huisarts zou voldoende moeten zijn
om hem weer op regel te krijgen. Maar als het plan van het CVZ doorgaat, dan
kan alleen iemand met een dikke portemonnee dit nog betalen, want 5 gesprekken
met de psycholoog kosten al gauw 500 euro. En de huisarts?? Wij krijgen voor
een dubbelconsult (>20 minuten) 17,34 euro van de zorgverzekeraar. Daar
kunnen we iemand niet voldoende mee helpen, dat begrijpt een kind.
Dan hebben we
patiënt nummer 2, een 30 jarige man die op jonge leeftijd door zijn vader vaak
en hard werd geslagen. Nu kampt hij zelf met agressieproblemen waardoor zijn
vriendin bij hem is weggegaan. Dit probleem zit veel dieper en behoeft
tweedelijns psychologische behandeling.
Patiënt nummer
3 is de manisch depressieve dochter van de 70 jarige patiënt nummer 1. Die
heeft uitgebreide medicatie nodig, wellicht af en toe een opname in de
psychiatrische kliniek, en hoort thuis bij de psychiater. Maar die 70 jarige
vader dan? Die heeft toch ook met die dochter te maken, moet zijn psychische
hulpverlening dan niet ook vergoed worden?
U
zult begrijpen dat psychische hulpverlening vele kanten heeft, dat we er
allemaal mee te maken kunnen hebben of krijgen, en solidariteit op zijn plaats
is. Niemand gaat voor zijn of haar plezier naar een psycholoog/ psychiater.
Dat
er bezuinigd zal moeten worden bestrijd ik niet. Maar zo eenzijdig het mes
ergens inzetten
lijkt
me niet de oplossing.
Verplicht eigen
risico naar 350 euro: wellicht
is dit al bekend bij u.
Uw
consult of behandeling bij de huisarts valt hier niet onder. Wat er wel onder
valt zijn alle ziekenhuisbehandelingen, paramedische zorg zoals fysiotherapie
en logopedie (er zijn wel uitzonderingen), maar ook een laboratoriumonderzoek
zoals een bloedtest, weefselonderzoek of een SOA test bij de huisarts moet u
zelf tot een bedrag van 350 euro zelf betalen in 2013.
Voor
een gratis SOA-test kunt u trouwens bij de GGD terecht (daar is wel een
wachttijd) en u kunt als u het echt niet kunt betalen terecht bij de gemeente.
(via de speciale bijstand). Binnenkort kunt u op deze site een lijst verwachten
van prijzen van de verschillende onderzoeken
U
kunt uiteraard ook met de huisarts overleggen of een onderzoek echt nodig is!
Uit de Tao van Poeh
1e. Dingen gebeuren op de
juiste tijd en op de juiste manier.
Tenminste, als je ze laat gebeuren, oog hebt voor de
omstandigheden, en niet heel hard roept: dit moet niet zo zijn!
En je niet probeert een
verandering toe te brengen. Als je daar toe in staat bent, zal alles zijn zoals
het moet zijn.
2e. Veel mensen praten tegen
elkaar, maar weinigen luisteren echt, dat is het probleem.
3e.Wil je echt gelukkig
zijn? Begin dan met tevreden zijn over wie je bent en met wat je hebt.
Tot de volgende brief!
Eerstelijnspraktijk
de Pleisterplaats
Medewerkers:
I.J. de Vries huisarts, E. Alting en A. Kemp,
assistentes,
C. Rokette praktijkverpleegkundige, H.
Visserman, praktijkmanager.
Af en toe hoor ik van patiënten en collega's: gaat dokter de Vries weg? Het wordt tijd dit bericht te nuanceren. Het antwoord is: nee, dit is niet het geval. Wat er wel aan de hand is dat er veranderingen zijn.
Misschien weet u dat er concrete afbraakplannen zijn bij verzorgingshuis ZINN en woningstichting Patrimonium. Veel bewoners, eerst van de aanleunwoningen, zullen moeten verhuizen. Omdat wij ook huren van de woningstichting en ons gedeelte wordt afgebroken zullen we ergens in 2014 uit ons pandje moeten. Natuurlijk zoeken we vóór die tijd passende praktijkruimte zo dicht mogelijk in de buurt van waar we nu voor u klaar staan. Dit betekent overleggen en onderhandelen met verschillende partijen. We zijn een middelgrote onderneming, en dit soort dingen horen er nu eenmaal bij.
Steeds meer grote praktijken (de zogenaamde HOEDen met soms wel 6 huisartsen) ontstaan de laatste tijd. Sommige mensen zullen zich beter voelen in een wat anoniemer geheel, maar wij blijven kiezen voor : "de Pleisterplaats", een kleinschalige eerstelijns praktijk met korte lijnen, met liefst 2 dokters, assistentes, verpleegkundige en manager.
Dokter Talens heeft zeer naar genoegen bijna 3 jaar gewerkt, maar heeft (nog) geen plannen voor vestiging. En dat is nu juist de collega waar ik naar op zoek ben: iemand die er plezier in heeft om in een praktijk zoals de onze te werken, maar vooral ook om zich te vestigen (en zo de lusten en de lasten te delen). Zo zit de vork dus ongeveer in de steel.
Een ander nieuwtje is de komst van mevrouw Saskia Kalk die zich gaat specialiseren tot huisarts binnen onze praktijk, onder leiding van dokter de Vries.
Kennismaking:
Graag wil ik me even voorstellen. Mijn naam is Saskia Kalk en momenteel ben ik in opleiding tot huisarts. Als onderdeel van mijn opleiding, ga ik het komend jaar als arts werkervaring opdoen in de huisartsenpraktijk de Pleisterplaats.
Enkele jaren geleden heb ik reeds mijn artsen- en
apothekersdiploma aan de Rijksuniversiteit Groningen behaald en ben daarna als
zaalarts in verschillende ziekenhuizen gaan werken. Tijdens mijn studies heb ik
jaren met veel plezier in Groningen gewoond. Maar ondertussen heb ik Groningen
ingeruild voor Amsterdam. In het
dagelijks leven ben ik moeder van een prachtige dochter, ben ik dol op dieren
en sport ik nog steeds erg graag.
In de vorige nieuwsbrief schreef ik u over het
gebruik van alcohol in de zwangerschap: dat blijkt ook in kleine hoeveelheden
erg slecht voor het ongeboren kind. Ook op jonge leeftijd en uiteraard in het
verkeer, hoort geen alcohol. Er is echter een interessante conclusie van de
Nederlandse gezondheidsraad op grond van tientallen wetenschappelijke studies,
30 jaar lang:
“het drinken van 1
(voor vouwen) en 2 (voor mannen) glazen alcohol (wijn, bier of sterke drank) heeft
een overall positief effect op de gezondheid.”
Waar is
deze conclusie op gebaseerd, en waar is alcohol wel en niet goed voor zult u
zich afvragen? Ten eerste geeft het drinken van 1, 2 of 3 glaasjes per dag 30 %
minder kans op het ontwikkelen van diabetes type 2. Het zelfde aantal glaasjes
daags geeft u maar liefst 40 % minder kans op het krijgen van dementie, o.a.
Alzheimer. Dat klinkt erg positief maar er zijn natuurlijk ook minpuntjes:
vrouwen hebben bij het drinken van 2 glaasjes per dag een verhoogd risico
op het krijgen van borstkanker, en ook
mond en keelkanker komen vaker voor bij alcoholgebruik. Maar dit zijn erg lage
cijfers, dus vandaar het ingekaderde advies.
MAAR
indien u niet van alcohol houdt of het moeilijk vindt om het bij 1 of 2 glaasjes
te houden (en dus beter helemaal niets kan drinken) dan is er nog een andere
mogelijkheid om het krijgen van diabetes, dementie en/of hart- en vaatziektes
te voorkomen: en dat is het maken van een afspraak bij de diëtist.
De eerstelijns diëtist kan u namelijk helpen indien u
hoge bloeddruk hebt en/of een verhoogd risico op het krijgen van hart en
vaatziekten. Bij het volgen van een
goed dieet hebt u meestal minder pillen nodig en zult u zich ook gezonder voelen.
Tipje van de sluier over het minderen van zout en toch lekker eten: kant en klare kruidenmixen bevatten meestal
veel zout. Deze mixen zijn ook heel goed zelf te maken zonder zout. U kunt ze
gebruiken voor vlees, vis, rijst- en pastagerechten, soepen, sauzen etc..
Hieronder vindt u één suggestie, maar er zijn er nog veel meer..
Algemene kruidenmix
zonder zout:
Neem 1 eetlepel van elk: paprikapoeder, gemalen peper, uienpoeder, knoflookpoeder, mosterdpoeder, nootmuskaat en gemalen ketoembar : Meng de
kruiden goed door elkaar en bewaar de mix in een afgesloten potje. Heerlijk!
Wist u dat:
1e. Het verstandig is vitamine D te slikken in de wintermaanden? Bijna iedereen (vooral mensen met een getinte huid) heeft dan een tekort ten gevolge van een gebrek aan zonlicht.
Richtlijnen van de gezondheidsraad: dagelijks 10 microgram (400 IE) vitamine D extra is nodig voor:
1a.- kinderen tot 4 jaar (behalve baby’s aan de borst of fles);
1b.
- personen van 4 tot 50 (vrouwen) of 70 (mannen) jaar die een donkere
huidskleur hebben of onvoldoende buitenkomen;
1c.-
vrouwen tot 50 jaar die een sluier dragen;
1d.-
vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven;
1e.-
personen vanaf 50 (vrouwen) of 70 (mannen) jaar die een lichte huidskleur
hebben en voldoende buitenkomen.
dagelijks 20 microgram (800 IE) vitamine D extra is nodig voor:
- personen
die osteoporose hebben of in een verzorgings- of verpleeghuis wonen, personen
vanaf 50 (vrouwen) of 70 (mannen) jaar die een donkere huidskleur hebben,
onvoldoende buitenkomen en vrouwen vanaf 50 jaar die een sluier dragen.
2e. Het mogelijk is bloed te laten afnemen door 1 van onze assistentes? U hoeft hiervoor niet meer naar het Damsterdiep of Plutolaan. Ook is bloedafname thuis mogelijk op aanvraag.
3e. We nog steeds graag uw adreswijzigingen en verandering van verzekering doorkrijgen? T.a.v. administratie@de-pleisterplaats.nl. Namens ons praktijkmanagement alvast dank!
Ik eindig met een uitspraak van de Romeinse dichter Vergilius (plm. 50 v.Chr.):
Gelukkig is hij die de oorzaken van de dingen heeft
leren kennen.
( in het Latijn: Felix qui potuit rerum cognoscere causas).
Tot de volgende brief!
Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Het team:
Inez de Vries huisarts, Saskia
Kalk, huisarts in opleiding, Erryt Bouma, waarnemend huisarts, Esther Alting en
Anouk Kemp, assistentes, Cheryl Rokette praktijkverpleegkundige,
Heilco Visserman,
praktijkmanager.
Dit
jaar hebben we opnieuw een lange winter, het voorjaar is koud en we blijven
maar in een Noordelijke stroming zitten met koude wind. Ons gematigde klimaat
lijkt een ommekeer te nemen; de oorzaak ligt mogelijk aan de afkoeling van de
Golfstroom. Toch die nieuwe ijstijd? Gelukkig neemt de warmte van de zon in
kracht toe en kun je achter glas of uit de wind de zonnestralen tot je nemen.
In de vorige brief schreef ik over het tekort aan vitamine D dat vrijwel
iedereen, en vooral mensen met een donkere huid, door gebrek aan zonlicht aan
het einde van de winter heeft. In deze brief zal ik wat schrijven over
“winterdepressie” (die zie je vaker in een lange winter) en slecht slapen. Wat
kun je er aan kunt (en laten!) op natuurlijke wijze? Want zoals u weet is het
slikken van slaapmiddelen meestal geen goed idee. Ook zal ik wat vertellen over
de nieuwe vogelgriep H7N9 welke in China al verschillende doden heeft geëist en
waarover nog onduidelijkheid bestaat wat betreft het besmettingsgevaar. Maar om
te beginnen zijn er enkele agendapuntjes en aansluitend de vraag: bij wie komt
u op het spreekuur? Want er is een duidelijke verdeling van taken binnen de
praktijk gekomen.
-Op
vrijdag zal dokter Erryt Bouma in de praktijk werkzaam zijn. Hij is onze vaste
waarnemer, die ook in de voorjaarsvakantie heeft waargenomen. Dokter Bouma zal
vrijdagmiddag spreekuur houden en is in de ochtend in de praktijk van dokter
Goedhart aanwezig.
-Gevestigd
huisarts dokter Maarten Goedhart is de huisarts van huisartsenpraktijk Zernike
met wie wij al enkele jaren samenwerken. Zijn praktijk is op 2 plaatsen
gevestigd: aan het Blauwborgje 5 (in het verlengde van de Zonnelaan bij de
Hanzehogeschool) en op de Uurwerkergang (bij het Harmonie- gebouw in de
binnenstad). Als we afwezig zijn, zullen we u via het bandje en de website
informeren waar u moet zijn in geval van spoed.
-In
de week van 3 t/m 6 juni heeft dokter Saskia Kalk haar eerste zelfstandige
periode als huisarts in opleiding. De praktijk is normaal geopend; dokter de
Vries moet dan afwezig zijn!
-Verpleegkundig
specialist in opleiding Cheryl Rokette behandelt zelfstandig wonden, patiënten met
suikerziekte en verricht onderzoeken zoals longfunctietesten. Zij behandelt
eveneens patiënten met KNO en longproblemen en doet de zorg voor ouderen; deze
laatste 3 problemen onder supervisie van de huisarts en in het kader van haar
opleiding.
Deze werkwijze hebben we nu:
Wanneer u belt voor een afspraak zal de assistente u een aantal vragen
stellen, dit heet triage. Op deze wijze krijgt zij een beeld bij welke
professional (huisarts, verpleegkundig specialist, assistente) u het beste met
uw probleem terecht kan, en zal zij u op diens spreekuur inplannen.
Uiteindelijk
hebt u zelf het laatste woord en kan u in deze overgangssituatie met uw
probleem altijd bij de huisarts terecht indien u dat verkiest. Soms moet u dan
wel wat langer wachten. Uitgebreide uitleg over de nieuwe werkwijze kunt u
vinden op de website of ligt op papier voor u in de praktijk.
Winterdepressie, wat is het en wat doe je er aan?
Bij
een lange winter blijven veel mensen hangen in een dipje, we hebben allemaal
behoefte aan meer licht en een weekje naar een Canarisch eiland doet wonderen.
Dat is heel normaal. Maar wanneer spreek je niet meer van een “winterdip” maar
van een “winterdepressie”? In algemene zin kun je stellen dat een
depressie erger is; zo erg dat je dagelijks leven er onder lijdt. Op het werk
of op school valt het op, je presteert duidelijk minder goed dan in de zomer,
en je hebt geen zin in die dingen waar je anders plezier aan beleeft. Bij een
echte winterdepressie (dus niet bij een depressie door verlies van een
geliefde, scheiding etc) helpt het om dagelijks ½ uur bij de lamp te zitten.
Dit is een speciale lamp met UV licht. Wel is het handig eerst een vragenlijst
in te vullen (via het centrum in het UMCG) en ook tijdens de “behandeling” dit
bij te houden. Dan weet je zeker of het de volgende winter zal helpen.
Slecht
slapen gaat
er vaak mee samen. Veel tobben geeft een vicieuze cirkel waardoor je nog
slechter slaapt. Wat te doen en laten bij slecht in slaap kunnen komen?
Ten eerste is het belangrijk op tijd te eten, liefst voor 6 uur ‘s avonds. Geen
tv kijken, computerspelletjes doen of spannende boeken lezen een uur voor het
naar bed gaan. Een avondwandeling maken: een hond is hier heel geschikt voor en
neem anders je partner mee of een vriend(in). Door alcohol te drinken is de
kwaliteit van de slaap slechter en rust je minder goed uit. (Dit geldt
waarschijnlijk niet voor 1 of 2 glaasjes wijn/bier of 1 borreltje voor de
nacht). Slaappillen verslechteren de slaapkwaliteit eveneens en zijn bovendien
al binnen 2 weken verslavend. Salie-thee daarentegen of melatonine zorgen
ervoor dat je rustig naar bed gaat en de dag achter je kunt laten. Een warme
douche of kruik kan ook helpen. Doe de kruik niet tegen je voeten want dat
geeft de hele volgende dag koude voeten. Bij jetlag of nachtdienst kan een
capsule temazepam of een tabletje tramadol (eigenlijk een pijnstiller) goed
helpen.
De nieuwe vogelgriep H7N9.
In
de provincie Anhui in China is begin maart van dit jaar een nieuw virus
opgedoken, H7N9, een variant op het H1N1 virus (Mexicaanse griep virus) wat
eind 2009 de gemoederen in Nederland bezig hield en het H5N1 virus (een ander
vogelgriepvirus) . Er zou in 2009 een pandemie komen van Mexicaanse
griepgevallen en we hebben extra ingeënt, naast het normale griepvaccin. Er
zijn ook veel kippen afgemaakt om verspreiding tegen te gaan van het H5N1
virus. Uiteindelijk viel het in beide gevallen mee en werden er weinig mensen
ziek, en degenen die ziek werden waren snel weer beter. De Chinese autoriteiten hebben nu
gereageerd door alle vogelmarkten te verbieden zodat het virus van 2013 zich
niet verder heeft kunnen verspreiden. Dit nieuwe virus lijkt wel erg gevaarlijk
te zijn: het pluimvee wordt niet ziek, maar de mensen die met besmette kippen
(waar je dus niets aan ziet) in aanraking komen, wel. Van de 100 Chinezen die
ziek werden zijn er 20 gestorven, best veel dus. Waarschijnlijk kan het niet
van mens tot mens overgegeven worden (druppelinfectie via de lucht) maar er is
nog veel onduidelijk. Het virus is kortgeleden naar verschillende laboratoria
over de hele wereld gebracht, waaronder Nederland, voor onderzoek. Wat wel
duidelijk is, is dat een virus in korte tijd kan veranderen en in weer een heel
andere gedaante te voorschijn komen. De wetenschap die zich hier mee bezig
houdt is de virologie.
Verdere
achtergrondinformatie: ons lichaam kent de gewone “seizoens” griep al een
beetje, en heeft er al afweerstoffen tegen. Voor de vogelgriepvirussen (en de
Mexicaanse griep van 2009/2010) is dat niet het geval. Omdat ons lichaam deze
virussen helemaal niet herkent, kunnen er veel mensen ziek van worden. Ik hou
u, zoals al eerder beloofd, op de
hoogte!
Judith Herzberg: Uit “doen
en laten”.
Wilskracht. Moed.
Vastberadenheid.
Hoe vaak ons voorgehouden,
tot in
den treure, tot diepe
treurnis voorgehouden
tot angstzweet spijt naar
binnen slaat
nagels naar binnen groeien,
het ik
dat in ons is doet
samenkrimpen,
wij onszelf een kat in de
zak.
Terwijl rondom ons toch geen
wilskracht, vastberadenheid
de
hyacinten uit de bol lokt,
het hoofd de rust geeft op
het kussen
het lichaam aan de pijn
geeft
als het moet. Wacht of het
overgaat.
Arme oude wilskracht, moed,
vastbera
Tot de volgende brief!
Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Patiënten nieuwsbrief
Juni/Juli 2013.
Het team: I.J. de Vries
huisarts, S. Kalk, huisarts in opleiding, E. Bouma, waarnemend huisarts, E. Alting
en A. Kemp, assistentes,C. Rokette, praktijkverpleegkundige, H. Visserman,
praktijkmanager.
U hebt even op deze brief moeten wachten, maar soms moeten ontwikkelingen rijpen om nieuws te worden. En, zoals diegenen die actief zijn bijvoorbeeld in de wijkraad weten, of het via de tamtam gehoord hebben: er is inmiddels wel wat te melden over de verhuizing en nieuwbouw van de praktijk. Daarnaast een bericht over de (on)mogelijkheden een botmeting te laten doen en mededeling over de vakantieperiode. De griep is gelukkig eindelijk voorbij (nog nooit heeft een griepperiode zo lang geduurd als nu, doordat de winter wel een maand langer duurde). Op gebied van praktijkvoering neemt niet alleen de vraag om euthanasie toe maar ook het toepassen ervan. Het wordt dus tijd om dat als “medisch” onderwerp uit te diepen in deze nieuwsbrief. En wat is nu eigenlijk palliatieve sedatie?
Zoals
gebruikelijk vragen wij u herhaalmedicijnen
zo veel mogelijk voor die tijd bij ons te bestellen.
Verhuizen Het zal veel mensen opgevallen zijn dat er steeds meer aanleunflats (Berkenlaan 131-) leeg komen te staan. Hiermee ziet u de aanloop al naar de afbraak van het gedeelte van ZINN / locatie Patrimonium waar ook onze praktijk zich bevindt. Zowel onze praktijk als de apotheek, de praktijk van dokter de Ruiter, de aanleunflats, de kerkzaal en de benedengang, zullen afgebroken worden. De afbraak hiervan zal over ongeveer 1 jaar beginnen. Intussen heeft ZINN ons tijdelijke vervangende woonruimte aangeboden. Er zijn op dit moment een aantal mogelijkheden waar we onderling nog over moeten praten. Het verzorgingshuis zal verbouwd worden en als dat klaar is zal er gelijkvloers een mooie praktijkruimte voor ons gerealiseerd zijn, met apotheek en huisartsen onder 1 dak.
Botmeting: Onze patiënten van 50 –
70 jaar hebben een brief ontvangen. Helaas lijkt het dat deze brief van uw
huisarts afkomstig is: dit is niet het geval. De meting op 25 juni GAAT NIET
DOOR. Een belangrijke reden is dat uw huisarts het niet eens is met de genoemde
risicofactoren. Hierdoor kan het zijn dat u onbedoeld op kosten gejaagd wordt:
die vallen namelijk onder uw eigen risico. Indien u toch denkt een meting nodig
te hebben dan kunt u daar over bellen of langskomen en kan uw huisarts
beoordelen of het zinvol is voor u of niet. Excuses voor het ongemak.
Wist u dat:
1e. er in Nederland 800.00 mensen diabetes hebben? In onze
praktijk zijn dat er ongeveer 75. Bij langdurig hoge bloedsuikers heb je meer
kans op het ontstaan van een hart of vaatziekte.
2e. uw zorgpremie eigenlijk met 15 euro per maand omlaag kan? Dat
in verband met de grote winst die zorgverzekeraars afgelopen jaar hebben
gemaakt. Jammer genoeg wordt dit waarschijnlijk niet doorberekend.
-En dat ondanks het stijgen van de zorgkosten met 3,7 %. (er wordt dus
steeds minder vergoed)
-Per persoon wordt per jaar 5500 euro aan zorgkosten gedeclareerd. Dat is
uiteraard een gemiddelde. (cijfers van het CBS).
Medisch
onderwerp: Het zelfgekozen levenseinde. In eerdere
patiëntenbrieven schreef ik o.a. dat u geen “recht hebt” op euthanasie, wat
sommige mensen wel menen. Een (huis)arts moet er zelf achter kunnen staan,
zowel in het algemeen als in een specifiek geval. In onze praktijk werken geen
dokters die (bv. om religieuze redenen) tegen euthanasie zijn; het komt zelfs
steeds vaker voor dat er sprake is van de vraag en noodzaak om dit toe te
passen. Euthanasie kan op 2 manieren: het zelf innemen van een drankje, of het
spuiten van 2 verschillende stoffen in een bloedvat. Indien er na zorgvuldige
afweging van huisarts en patiënt en een 2de arts is besloten tot
euthanasie dan zal de eerste keus methode zijn het zelf innemen van een
drankje. Indien dat niet meer mogelijk is zullen we tot injectie over moeten
gaan. Indien euthanasie om wat voor
reden dan ook niet kan (bv. bij dementie, of omdat de patiënt het niet wil of
omdat de dokter er niet achter staat) dan is palliatieve sedatie nog altijd
mogelijk. En dat mag u wel van uw dokter verwachten.
U kunt nu al aangeven in welke situatie u niet meer verder wilt leven,
maar euthanasie mag pas volgens de wet
als u die vraag herhaaldelijk en recent stelt en er bovendien sprake is van
ondraaglijk lijden. Beide dingen moeten getoetst worden volgens de wet. Dat
maakt euthanasie bij dementerenden dan ook onmogelijk. Een begrijpelijke wet; er kan immers misbruik gemaakt worden van de
situatie.
Ik ga u 2
methodes uitleggen: palliatieve sedatie, en euthanasie.
Palliatieve
sedatie: palliatie= bestrijding van ongemakken zoals pijn, misselijkheid etc,
wanneer genezing niet meer mogelijk
is, sedatie= in slaap brengen/ versuffen.
In de
allerlaatste fase van het leven is het mogelijk de lasten bij het sterven te
verminderen. Soms kan dat door iemand druppels in de wangzak te druppelen
waardoor hij of zij in slaap valt. Soms kan dat door medicijnen via een naaldje
en een pompje onder de huid te laten druppelen. Meestal zal de patiënt dan in
slaap blijven maar je hebt ook de keus om niet permanent in slaap te blijven,
maar tussendoor wakker te worden. Bijvoorbeeld om op een familielid te wachten
van wie de stervende nog afscheid wil nemen.
De dood zal bij palliatieve sedatie langzaam en op natuurlijke wijze
intreden. Iemand “gaat dan op zijn eigen tijd”. Dit is geen euthanasie.
Er is sprake van euthanasie= “goede dood” als de arts de patiënt een middel geeft waardoor deze op korte termijn, meestal binnen 2 uur, gaat sterven. Zonder de zorgvuldigheidseisen zoals die in de wet vermeld zijn, zou er sprake zijn van moord. Er gaat een heel traject aan vooraf: gesprekken met familieleden, overleg met de apotheker, een tweede arts die zijn oordeel geeft, het inbrengen van een infuusnaaldje, het inlichten van de arts van de GGD die de lijkschouw moet doen na het (niet natuurlijke) overlijden. Een heel pakket aan papieren moet dan naar een commissie die moet oordelen of de arts goed gehandeld heeft. Je krijgt daar pas veel later bericht over, een soort vrijspraak zeg maar.
Dit alles kost behalve denken en voelen, ook minimaal een aantal dagen tijd. De situatie van een patiënt op zijn sterfbed kan echter dagelijks veranderen. Het kan zijn dat palliatieve sedatie het beste blijkt te zijn of worden. En uiteraard zijn er ook andere methodes van pijnbestrijding, bv met morfinepleisters. De dokter is de enige die de mogelijkheden volledig kan overzien, en dat vergeten mensen nog wel eens. Uiteraard zal de arts zo veel mogelijk de wens van de patiënt en in tweede instantie de familie, volgen. Wij vragen u wel om vertrouwen!
DE DOOD, Jean-Pierre Rawie
Die lompe gast zal jou niet overslaan. Nooit belt hij op en vraagt: "Kom ik gelegen?"
Hij komt te vroeg, te laat, zijn zeis stoot tegen je lamp of vaas. Hij laat zijn koffie staan.
Beloftes worden niet door hem gedaan en hij zal nooit die knekelvoeten vegen.
Hij wil niet schaken. Er wordt stuurs gezwegen tot hij je vraagt om met hem mee te gaan.
Dat was het dan. Je bent opeens zo moe. Hij zegt: "Je wist toch dat ik ooit zou komen.
Die lamp, die vaas, die doen er niet meer toe. Kijk niet zo bang. Het sterven doet geen pijn.
Het zal een slapen, slapen zonder
dromen, het zal een slapen zonder
weerga zijn”
Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Het team: I.J. de Vries huisarts, S. Kalk, huisarts
in opleiding, E. Bouma, waarnemend huisarts, E. Alting en A. Kemp,
assistentes,C. Rokette, praktijkverpleegkundige, H. Visserman, praktijkmanager.
In de nieuwsbrief van juli
legde ik u het verschil tussen euthanasie en palliatieve sedatie uit. Ik heb
hierop geen reacties of vragen van u gekregen maar als die er zijn (mag
uiteraard ook over andere onderwerpen in eerdere nieuwsbrieven) dan ontvang ik
die graag om de brieven wat meer interactief te maken. Gedichten/ uitspraken/
leuke anekdotes zijn eveneens welkom en zal ik in een volgende brief verwerken.
In diezelfde nieuwsbrief
schreef ik dat de griepperiode tot in het voorjaar 2012 heeft geduurd en
realiseer me nu dat u eind oktober alweer de griepprik voor winter 2013/2014
kunt krijgen…
Onderwerp: Dikkertje Dap,
Dik Trom, Dikkie Dik… allemaal gezellige dikkerds. En toch zal uw (veel) te dikke kind waarschijnlijk niet lekker in
zijn of haar vel zitten. Omdat het te dik is en gepest wordt. Maar ook omdat
het niet goed is voor de gezondheid. U kunt
deze brief ook de bekende wist-u-dat rubriek en enkele mededelingen ten
aanzien van werkzaamheden personeel lezen.
Medewerkers. Dokter Saskia Kalk is
inmiddels aan het tweede deel van haar huisartsenopleiding bij ons begonnen en
verpleegkundige Cheryl Rokette aan haar 2de jaar van de opleiding
tot verpleegkundig specialist chronische zorg. Beide dames zullen de komende
tijd steeds meer zelfstandig behandelingen gaan uitvoeren. Uiteraard steeds
onder supervisie van dokter de Vries. U blijft zelf het laatste woord hebben
in uw keuze voor behandelaar. Soms zult u dan wat langer moeten wachten
voor uw afspraak.
Verhuizen Het zal veel mensen
opgevallen zijn dat er steeds meer aanleunflats leeg komen te staan. Hiermee
ziet u de aanloop al naar de afbraak van het gedeelte van ZINN / locatie
Patrimonium waar ook onze praktijk zich bevindt. Zowel onze praktijk als de
apotheek, de praktijk van dokter de
Ruiter, de aanleunflats, de kerkzaal en de benedengang, zullen afgebroken
worden. De afbraak hiervan zal over ongeveer ½ 2014 beginnen. Intussen heeft
ZINN ons tijdelijke vervangende woonruimte aangeboden. Er zijn op dit moment
een aantal mogelijkheden waar we onderling nog over moeten praten. Het
verzorgingshuis zal verbouwd worden en als dat klaar is zal er gelijkvloers een
mooie praktijkruimte voor ons gerealiseerd zijn, met apotheek en huisartsen
onder 1 dak.
Obesitas vs. Overgewicht
(In het volgende verhaal getallen van 2010/2011.) In
de VS hebben 75 % van de mensen overgewicht en 33 % ernstig overgewicht
(obesitas). Je zou kunnen zeggen dat het in ons land meevalt, en dat klopt
natuurlijk als je de cijfers vergelijkt: van alle Nederlandse volwassenen heeft
55% overgewicht en 14% obesitas. Ook wat betreft de jongeren doen we het in
vergelijking met de VS en ook andere Europese landen niet eens zo slecht:
tussen 3 en 25 jaar is bij ons 15 % te zwaar. Bij de meeste jongeren gaat dit
om overgewicht, maar ook hier bij een klein aantal om obesitas. En toch is er ook bij ons reden voor zorg
omdat ten eerste: de trend bij ons ook “omhoog” is , en ten tweede: kinderen
steeds minder vaak sporten en buiten spelen. Er is geen geld voor de sportclub
bij lagere inkomens en de computerspelletjes en grote TV schermen bieden
aantrekkelijk vertier.
Het meten van over/ondergewicht doen we met de BMI:
dat is een afkorting voor Body Mass Index en is een verhouding van
lichaamslengte/ gewicht. Het beste is bij volwassenen dat deze tussen 20 en 25
ligt. Daaronder is ondergewicht, daarboven overgewicht. Bij kinderen is de
berekening wat lastiger en afhankelijk van leeftijd en geslacht. Kinderen
groeien immers en zijn in ontwikkeling. Deze tabel en berekening kunt u vinden
op o.a. www.voedingscentrum.nl en www.RIVM.nl.
Ondergewicht kan voorkomen bij een chronische ziekte
zoals COPD of darmontstekingen. Maar zoals u weet is overgewicht de
welvaartsziekte van nu en komt veel vaker voor dan ondergewicht.
Obesitas is bij een BMI van boven de 30 bij
volwassenen. Bij een BMI die wijst op obesitas nemen de gezondheidsrisico’s
enorm toe: suikerziekte, hart en vaatziektes zoals aderverkalking en
hartinfarct liggen, slijtage van de knieën etc, liggen dan vlakbij op de loer.
Enkele voorbeelden:
Jongen van 11 jaar is 1m50 lang en weegt 65 kg, BMI = 28,9, tabel
voedingscentrum.nl: tussen 21-25 is overgewicht, boven 25 obesitas.
Behandeling: Deze jongen heeft dus obesitas en moet dringend naar de diëtiste
en misschien ook wel naar een kinderpsycholoog; vaak is er meer aan de hand.
Kinderen raken in een vicieuze cirkel van gepest worden op school, weer meer
eten als troost, etc. Hoe langer je hiermee wacht, hoe groter het probleem en
hoe lastiger het aan te pakken is en hoe ongelukkiger het kind zich voelt.
Voorbeeld: vrouw van 32 jaar, 1m72, weegt 88 kg.BMI
is 29,7. Dit is overgewicht. Bij 74 kg heb je dan net een BMI van 25, wat normaal is. Afvallen is dus aan te bevelen!
(zie hiervoor eveneens www.voedingscentrum.nl
)
Indien u geïnteresseerd bent een
risico-inschatting te maken ten aanzien van uw gezondheid kunt u een afspraak
maken op het CVRM spreekuur op onze praktijk. We zullen dan uw BMI
berekenen, o.a. uw bloeddruk en bloedsuiker meten en u van advies voorzien. Dit
kan ook indien u zich zorgen maakt om het overgewicht van uw kind.
Wist u dat:
1e. ouderen die veel wandelen, fietsen en
tuinieren hun hersenen gezonder houden dan mensen die dat niet doen? In
Nijmegen is een groot onderzoek gedaan bij mensen tussen de 50-85 jaar.
2e. er in 2013 “slechts” 6.195 mensen
stierven aan een acuut hartinfarct? In 2000 waren dat er plm. 13.000 en in de
70tiger jaren zelfs 20.000 per jaar. Waarschijnlijk door betere reanimatie en
AEDs, en behandelingen zoals op tijd dotteren om de kransslagaderen weer open
te maken.
3e. veel mensen na een hartinfarct of
beroerte bang zijn te vrijen? Die angst blijkt in de meeste gevallen niet
nodig, en kan u gewoon met uw cardioloog of huisarts bespreken.
4e. kinderen net als volwassenen risico
hebben op hoge bloeddruk en dus schade aan de bloedvaten? Op jonge leeftijd
heeft dit nog veel meer consequenties zoals hartinfarct en beroerte op jonge
leeftijd. Dit blijkt niet altijd samen te gaan met een (te) hoog
lichaamsgewicht.
Het
verrukkelijke van alle vreugde is dat
we
die niet hoeven te verdienen en dat deze
daarom
nooit te koop is.
Herman
Hesse, uit “Golfje op de stroom” (oorspr. Lectüre für Minuten)
Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Het team: I.J. de Vries
huisarts, S. Kalk, huisarts in opleiding, E. Bouma, waarnemend huisarts,
E. Alting en A. Kemp,
assistentes,C. Rokette, praktijkverpleegkundige, H. Visserman, praktijkmanager.
Patiënten
nieuwsbrief oktober 2013
Onze nieuwe doktersassistente in opleiding
stelt zich aan u voor, de data van de griepvaccinaties zijn bekend, en als
medisch onderwerp: dementie.
Het zal velen van u niet ontgaan zijn dat
eind september de week van de dementie is geweest. Er leven in Nederland
ongeveer 200.000 mensen met de diagnose dementie. De meesten zijn boven de 85
jaar oud. Een aantal documentaires op t.v. en er was aandacht voor mantelzorgers.
Want die doen nog steeds het leeuwendeel van de zorg, meestal voor hun
dementerende partners. 50% woont nog gewoon thuis. Uit de praktijk zal ik dit
onderwerp illustreren en u wat achtergrond informatie geven.
Medewerkers.
-Karin van der Kleij stelt zich voor:
Hallo,
mijn naam is Karin van der Kleij. Ik loop
sinds 26 augustus stage in de praktijk van dokter de Vries, waar ik het erg
naar mijn zin heb. Ik ben bezig met de opleiding voor doktersassistente, die ik
begin 2015 met een diploma hoop af te ronden. Wat ik nog over mezelf wil
vertellen is dat ik 48 jaar ben, een zoon van 23 heb, en mijn hobby’s tuinieren
en wandelen zijn. (al een groot deel van het Pieterpad, begin bij Pietersburen
en eindpunt bij Maastricht, heb gelopen). Jullie kunnen mij tot 1 januari
tegenkomen in deze praktijk. Hartelijke groet, Karin.
-Dokter Saskia Kalk is wegens ziekte
tijdelijk afwezig. We hopen dat ze snel weer herstelt en haar opleiding bij ons
zal kunnen vervolgen.
Griepvaccinaties:
dinsdag 29 en woensdag 30 oktober van 13.30-15.30 uur.
Huisbezoek op aanvraag
U krijgt een persoonlijke uitnodiging voor de
griepprik.
U komt in aanmerking indien u 60 jaar of
ouder bent, en/of suikerziekte, een ernstige hart of longziekte, nierziekte of
stoornis in uw afweersysteem heeft.
We
maken een zo goed mogelijke selectie uit ons patientenbestand. Indien u geen
uitnodiging hebt op maandag 21
oktober en denkt wel in aanmerking te
komen, neemt u dan a.u.b. contact op met de assistente (050 5730483).
Indien
u geen vaccinatie wenst hoeft u ons hierover niet te berichten.
Ouderdom komt met gebreken.
We hebben briefjes nodig voor de boodschappen. Koffiemelk, brood,
pindakaas, margarine.
Met geluiden om ons heen wordt het lastiger een gesprek te voeren met
iemand, omdat ons gehoor minder wordt. Ook het zien wordt slechter, meestal
door staarvorming: de ooglenzen worden langzaam troebel. We kijken dan als het
ware door en steeds donkerder wordend gordijntje.
Het hart gaat langzamer en minder krachtig kloppen waardoor ons
inspanningsvermogen vermindert.
Bovendien verstijven onze gewrichten (artrose) waardoor bewegen zo wie
zo moeilijker en pijnlijker wordt. Uiteindelijk zullen we nog maar een klein
stukje kunnen wandelen achter de rollator (de uitvinding van de 20ste
eeuw!) of in een rolstoel terecht komen.
Gelukkig zijn er een aantal ouderdomskwalen te verhelpen: staaroperatie
bijvoorbeeld, of een gehoorapparaatje. Daar knapt de oudere mens geweldig van
op! Zelfs een pacemaker behoort soms tot de mogelijkheden. Of nieuwe heupen.
En de briefjes als je bang bent wat te vergeten... dat is natuurlijk
een goed idee.
Maar wat als je ook nog vergeet waar het briefje ligt? En dan steeds
dezelfde dingen koopt die je al lang in huis hebt ? Nauwelijks de weg naar huis
nog kunt vinden? Dan zal er toch wat anders aan de hand zijn: Beginnende
dementie? Of bent u overbelast of
depressief en kunt u zich daarom niet concentreren en wordt u
vergeetachtig? Want ook dat komt voor.
Beginnende dementie wordt in het algemeen het eerst opgemerkt door
familieleden. Vervolgens komt er een telefoontje naar de huisarts, en volgt een
huisbezoek. Soms neem ik dan direct iemand van team 290 (SPVer van de
ouderenpsychiatrie) mee naar de patiënt en soms mijn eigen verpleegkundige.
Beiden kunnen met een korte test snel een beeld krijgen van de ernst van de
vergeetachtigheid en of er sprake is van dementeren.
Compos mentis
betekent zo veel als: je hersenen goed bij elkaar hebben. Dat is bij dementie
dus niet meer het geval: de hersenen “nemen af”. Naarmate we ouder worden verandert de werking van het geheugen.
Ons hoofd wordt alsmaar voller (althans zo stel ik me dat voor) , de tijd lijkt
sneller te gaan (lees Douwe Draaisma) en herinneringen van vroeger komen
makkelijker boven drijven. Zo kan een liedje direct de herinnering boven
brengen aan je eerste singletje wat je op je eigen (mono) pickupje draaide in
het huis waar je toen woonde. Deze
vroege herinneringen blijven bij mensen die dementeren, het langst bestaan. Ook
demente mensen die opgenomen zijn in een verpleeghuis, kunnen zo nog geprikkeld
worden. Geuren zijn ook geschikte geheugenprikkelaars.
Hoe kun je dement worden? Meest voorkomend zijn de ziekte van Alzheimer (familiair voorkomen), multi-infarct
dementie (door meerdere beroertes), de ziekte van Korsakov (hersenbeschadiging
door overmatig alcoholgebruik), en dementie ten gevolge van slechte vaten,
bijvoorbeeld door aderverkalking of suikerziekte. Met een CT scan zijn vrijwel
alle soorten dementie aan te tonen.
Hoe is het om (beginnend) dement te zijn? Kunt u zich het volgende voorstellen: Je
loopt door een huis waarvan je vaag het idee hebt dat je het zou moeten kennen.
Je doet hier en daar een deur open en kijkt naar binnen. Je zoekt, bent ergens
naar op zoek, laten we zeggen je bril, maar kan die niet vinden.
Gestolen(?), dat moet dan wel! Je
beschuldigt tenslotte je partner of kinderen. Die beginnen tegen je te mopperen en nemen je niet meer
serieus, waardoor je je flink ongelukkig voelt.
En nu de test: weet u nog wat er op het boodschappenbriefje stond aan
het begin van dit verhaaltje? (niet spieken!). (Dit is 1 van de vragen van de
MMSE geheugentest).
Wist u dat: elke tweede dinsdag van de maand het
Alzheimer café geopend is bij ZINN locatie Patrimonium? Van 19.00- 21.00 uur in
het Grand Café. Het is bedoeld voor mantelzorgers en de toegang is gratis.
De volgende data zijn 8 oktober, 12 november en 10 december. Kijk op www.alzheimergroningen.nl voor de
onderwerpen of bel met 050-7525000 (mw. E. De Vries).
Wist u dat: het eurekamoment dat u kunt hebben bij het
wakker worden zo wordt genoemd:
The power
of the shower! Veel mooie herinneringen gewenst!
tot de volgende brief.
Eerstelijnspraktijk de Pleisterplaats
Het team: I.J. de Vries huisarts, S. Kalk, huisarts in
opleiding, E. Bouma, waarnemend huisarts,
E. Alting en A. Kemp, assistentes,C. Rokette,
praktijkverpleegkundige, H. Visserman, praktijkmanager.
Patiënten nieuwsbrief november/december
2013
De gemoederen rond het overlijden van collega
Tromp uit Noord Holland die één van zijn patiënten begeleidde naar het
levenseinde, houdt de gemoederen in Nederland nog steeds bezig. Zijn weduwe
deed op t.v. in het programma Nieuwsuur met haar verhaal. Huisartsen staan in
een slecht daglicht, en zij heeft naar mijn idee zeker er aan bijgedragen dat
dit nu wat beter is. Bovendien kwam ze voor haar man op: die werd nota bene van
moord beschuldigd! Dat is toch wel de omgekeerde wereld: een huisarts die een
stervende patiënt uit zijn lijden verlost een moordenaar noemen en als
crimineel te behandelen. Ervaring van huisartsen op dit gebied wordt niet meer
gewaardeerd, kennelijk vinden allerlei leken zoals een co-assistent en de
medische inspectie dat ze het beter weten.
Los van de verkeerde berichtgeving kan het
natuurlijk zijn dat u geen vertrouwen meer heeft in uw huisarts op dit gebied,
of dat u wilt weten hoe we in deze praktijk omgaan met vragen rond het levenseinde.
Doet uw huisarts aan euthanasie? Het antwoord is: ja, mits het lijden
ondraaglijk is en de betreffende patiënt dit meerdere keren duidelijk heeft
aangegeven. Doet uw huisarts aan palliatieve sedatie? Het antwoord daarop is
eveneens ja, mits de patiënt dit wil en ernstig lijdt en dit niet op een andere
manier is te verlichten. Palliatieve zorg is trouwens altijd op maat. En altijd
naar wens van de patiënt en meestal in overleg met diens naaste familie.
Ik verwijs u naar de nieuwsbrief van juni 2013
indien u meer achtergrondinformatie wilt weten over deze onderwerpen.
Dokter de Vries is
voor een korte vakantie afwezig van 20 t/m 30 november. De praktijk is
gewoon geopend en de jonge huisartsen E. Bouma en R.Slagter zullen de
spreekuren doen.
Ook van 22-29 december (rond de
kerstdagen) is de praktijk dicht.
De huisartsen van huisartsenpraktijk Zernike
nemen dan voor spoedgevallen waar, Adres: Blauwborgje 5, 9747 AC Groningen Telefoon:050 363 3111
Gedurende de kerstdagen
zelf kunt u bij spoed terecht bij de doktersdienst Groningen. Damsterdiep
191, telefoon 0900-9229. Op ons bandje hoort u verdere bijzonderheden.
Uw
herhaalmedicatie kunt u rechtstreeks bij apotheek Selwerd bestellen.
Wat is dat eigenlijk, pijn? Al in het tweede en derde jaar van de
studie leren dokters in spé hier over. Laten we de huid nemen: daarin zitten
miljoenen kleine zenuwen, beginpuntjes van allerlei signalen die naar de
hersenen of het ruggenmerg gaan via de zenuwen. Sommigen van deze puntjes nemen
temperatuur waar, sommigen positie, sommigen aanraking(tast) , anderen vibratie
en weer anderen dus pijn. Vinger tussen de deur betekent au en een
wegtrekkende beweging omdat er een signaal naar de hersenen gaat. Dit noemen we
acute pijn. Eén of twee eenvoudige pijnstillers volstaan!
Bij lepra, een ziekte die alleen in ontwikkelingslanden voorkomt, is de
pijnzin in de huid verstoord; het verliezen van vingers en ledematen gebeurt
omdat de lijders geen pijn voelen.
De pijnzin is dus een zeer waardevol zintuig.
Iets anders is chronische pijn, zoals bijvoorbeeld bij een kankergezwel
dat doorgroeit in de weefsels er omheen. Bij constante chronische pijn treedt
op den duur gewenning op, waardoor de pijn afneemt.
Afleiding heeft ook als effect dat we minder pijn voelen. Met jonge kinderen een
praatje maken terwijl je een wond hecht of verbindt, en voor ze het in de gaten
hebben is het klaar. Ze van te voren een mooie pleister uit laten zoeken is ook
een prima oplossing. Bij volwassenen helpt het trouwens ook, ja niet met een
pleister natuurlijk, maar wel met een babbeltje. Of een zacht muziekje of
rustgevende verf op de muren. Er zijn dus behalve de sensoren in de huid,
andere zaken die effect hebben op pijn
En dan kom ik toch weer op de morfine, een probate pijnstiller tegen
chronische of onbehandelbare pijn. Als een arts dit voor het eerst voorschrijft
bij een patiënt, begint hij of zij met een lage dosis, bijvoorbeeld 2 maal
daags 10 mg. Sommige mensen worden er misselijk van ; dan kan er een middel
tegen misselijkheid ingenomen worden. Maar dan…. In de loop van de tijd, bij de
één sneller dan bij de ander, is meer morfine nodig om dezelfde pijn tegen te
gaan. Dus gaat de dosering omhoog, soms heel hoog. Een pomp is mogelijk, dat
wil zeggen een voorraadcassette met een infuus en een naaldje onder de huid.
Ook hiervoor geldt dat sommige mensen weinig morfine nodig hebben en sommigen
veel meer, voor hetzelfde effect.
Omdat er zo veel factoren kunnen meespelen, kan een arts nooit
garanderen (wat sommigen wel veronderstellen) dat iemand pijnvrij zal worden.
Vaak is, bij chronische pijn, een behandeling bij een gedragspsycholoog of
psychosomatisch fysiotherapeut onontbeerlijk.
Wist
u dat
1e. Heftige schrik en emotie er
voor zorgt dat er grote hoeveelheden van het stresshormoon adrenaline in uw bloed komt?
2e. Het werkelijk mogelijk is om te (over)lijden aan een `gebroken
hart`? Dit heet TakoTsubo ziekte: door heel veel adrenaline in het bloed zwelt
het hart op en krijgt diegene erge pijn op de borst en benauwdheid. Het lijkt
op een hartinfarct maar is het niet.
3e. Het hart dan op een
langwerpige Japanse pot lijkt, waardoor de ziekte zo genoemd wordt.
4e. Chronische vermoeidheid
samenhangt met pijnklachten? Chronische vermoeidheid wordt ME of CVS genoemd,
en bij chronische pijnklachten gaat het vaak om fibromyalgie. Ook klachten van
slecht slapen en concentratiestoornissen kunnen met deze syndromen verwant zij
en zelf in elkaar overgaan. In een latere brief zal ik hier meer over
vertellen.
5e. storingen in de bekkenbodem,
bijvoorbeeld verkrampingen door spanning/stress ook dikwijls een niet-medische
oorzaak hebben.
Nog enkele zaken:
We hebben nog wat griepvaccin
over, dus indien u geen indicatie hebt maar wel een prik wil, kunt u zich bij
de assistente melden. Tot eind november is het nog zeker zinvol. De kosten zijn
10 euro per prik.
Bij vragen over medische zaken kunt u terecht op de site www.thuisarts.nl, opgezet door het
ministerie van volksgezondheid.
Ook in onze gang kunt u folders meenemen uit het folderrek
in de gang. Over de meeste kwalen zult u hier goede informatie kunnen lezen. Ze
staan er voor u!
Tot slot dit mooie gedicht van Bertus Aafjes, (1914- 1993) wie kent hem nog? Hij beschrijft prachtig hoe droefheid en liefde volgens hem bij elkaar horen.
Liefhebben
Liefhebben is in
droefheid zich vermeren,
en voller wordend
van een vreemd erbarmen,
en langzaam tot de
bodem weer te keren
als men ´t geluk
drinkt in elkanders armen.
Want wie bemint
neemt ook de droefheid over
die zich in ´t
andre, zo geliefde leven
genesteld heeft
als schaduw in het lover
nevens het
zonlicht en daarmee verweven.
Liefhebben is
opgroeien in verdriet
en dan, in de
berusting van het zwijgen,
de toppen van het
leven te bestijgen,
tot waar men in
het dal der tranen ziet,
dat zacht en blauw
is en schier onbewogen,
als somtijds
droefheid is in kinderogen.
Alvast fijne feestdagen gewenst namens het team van de
Pleisterplaats!